Dan kada je na Sarajevo palo 3.777 granata: Rekord terora nad gradom koji nije pokleknuo
Opsada Sarajeva trajala je 1.425 dana, od aprila 1992. do februara 1996. godine, što je čini jednom od najdužih opsada glavnog grada u modernoj historiji.
SARAJEVO – Na današnji dan, 22. jula 1993. godine, opkoljeno Sarajevo doživjelo je jedan od najtežih dana tokom gotovo četverogodišnje opsade. Sa položaja Vojske Republike Srpske oko grada ispaljeno je rekordnih 3.777 granata, što je najveći broj projektila zabilježen u jednom danu tokom opsade glavnog grada Bosne i Hercegovine.
Prema izvještajima međunarodnih posmatrača, granate su tog dana padale gotovo bez prestanka – u prosjeku jedna svakih 22 sekunde. Nijedan dio Sarajeva nije bio pošteđen. Gađane su stambene četvrti, ulice, bolnice, škole, kulturni i vjerski objekti, a među žrtvama su ponovo bili civili koji su pokušavali obaviti najosnovnije životne potrebe – otići po vodu, hljeb ili preći ulicu.
Taj dan ostao je simbol politike terora koja je obilježila opsadu Sarajeva. Cilj granatiranja nije bio samo vojni pritisak, već stvaranje stalnog osjećaja straha među stanovništvom, iscrpljivanje grada i slamanje volje njegovih građana. Uprkos tome, Sarajevo nije prestalo živjeti.
Opsada Sarajeva trajala je 1.425 dana, od aprila 1992. do februara 1996. godine, što je čini jednom od najdužih opsada glavnog grada u modernoj historiji. Tokom tog perioda ubijeno je više od 11.500 građana, među kojima 1.601 dijete, dok je više od 50.000 ljudi ranjeno. Procjenjuje se da je na grad tokom opsade ispaljeno oko 500.000 granata, odnosno u prosjeku 329 dnevno.
Sa okolnih brda Sarajevo je bilo izloženo djelovanju artiljerije, tenkova, minobacača i snajpera. Grad je svakodnevno živio pod prijetnjom smrti, a obični odlasci u školu, na posao ili po vodu predstavljali su rizik koji su građani bili primorani prihvatiti.
Zbog kampanje granatiranja i snajperskog djelovanja nad civilnim stanovništvom, Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju osudio je bivšeg komandanta Sarajevsko-romanijskog korpusa VRS-a Stanislava Galića, njegovog nasljednika Dragomira Miloševića, kao i političkog i vojnog vrha Republike Srpske – Radovana Karadžića i Ratka Mladića. Presudama je utvrđeno da je nad stanovnicima Sarajeva vođena kampanja terora kroz neselektivno granatiranje i snajperske napade.
Iako su najodgovorniji osuđeni pred međunarodnim sudom, brojni predmeti koji se odnose na zločine počinjene nad građanima Sarajeva još čekaju epilog pred domaćim pravosuđem. Udruženja žrtava godinama upozoravaju da porodice ubijenih i ranjenih i dalje čekaju potpunu pravdu.
Tri decenije kasnije, broj 3.777 nije samo historijski podatak. On predstavlja dan kada je na jedan grad ispaljeno više granata nego što mnoga ratišta zabilježe u sedmicama sukoba. Svaki projektil nosio je prijetnju nečijem životu, domu ili porodici.
Sarajevo je taj dan preživjelo, kao što je preživjelo i 1.425 dana opsade. Ali sjećanje na 22. juli 1993. ostaje trajna opomena koliko daleko može otići politika koja za metu izabere civile i koliko je važno čuvati istinu o onome što se dogodilo kako se takvo zlo više nikada ne bi ponovilo.
akos.ba
