Vi ste ovdje
Home > Ekonomija > Tranzicija jugoslavenskih brendova iz socijalističke u halal ekonomiju

Tranzicija jugoslavenskih brendova iz socijalističke u halal ekonomiju

Svaka od država bivše Jugoslavije suočava se s različitim izazovima na putu uvođenja halal standarda.

Bivša Jugoslavija imala je površinu 256.000 km2 s tržištem od 23 miliona stanovnika. Komunističke vlasti planskom privredom unaprijedile su zatečene kompanije i osnovale niz novih fabrika i privrednih sistema čiji brendovi ne samo da su preživjeli tranziciju nego su se uspjeli i dodatno razviti u kapitalističkom sistemu.

Nakon prelaska iz socijalističke privrede u kapitalizam regionalni brendovi susreli su se s mnogim izazovima. Bez obzira na teško stanje i konkurenciju na otvorenom tržištu mnogi su uspjeli uhvatiti korak sa svjetskim kretanjima i trendovima kao što je koncept halal poslovanja.

Prateći svjetske trendove u proizvodnji i trgovini i uvođenju standarda kvaliteta, mnogi regionalni brendovi koji su nastali u komunizmu danas su postali prepoznatljivi halal proizvođači u Evropi i svijetu. Tu prirodnu tranziciju olakšalo je diplomatsko iskustvo bivše zajedničke države kroz Pokret nesvrstanih te interakciju muslimanskih populacija, koje se kreću u rasponu od 1,3% u Hrvatskoj, 50,7% u Bosni i Hercegovini do 94% na Kosovu.

Najveći proizvođači hrane od Slovenije do Sjeverne Makedonije već su godinama u sistemu halal kvalitete zbog zadovoljavanja potreba regionalnog tržišta, ali i izvoza na arapska tržišta, u zapadnu Evropu i države bivšeg Sovjetskog Saveza. Potrebno je naglasiti da udio nemuslimana među halal potrošačima raste jer su halal proizvodi prepoznati kao kvalitetni i zdravi.

Najpoznatiji primjeri regionalnih kompanija koje su cjelokupnu proizvodnju ili dio nje uveli u halal sistem kvalitete jesu “Kraš”, “Podravka”, “Franck”, “Dukat” (“Lactalis”), “Vindija”, “Argeta”, “Perutnina” Ptuj, “Mlinar”, AS grupacija (“Vispak”, “Klas”, “Agrokomerc”, Solana), “Ledo”, “Neoplanta”, “Zlatiborski”, “Yuhor” itd.

Poslovnu strategiju u halalu slijede i strane kompanije koje su kroz privatizaciju i greenfield investicije postale dio regionalne ekonomije. Pozitivni su primjeri “Meggle”, te “Lactalis”, “Imlek” itd.

Detalji o kompanijama nosiocima halal standarda i njihovim proizvodima mogu se pronaći na sajtovima nadležnih tijela za certifikaciju halal.ba i halal.hr. Nažalost, podaci o halal proizvođačima iz Slovenije, Makedonije, Kosova i Albanije nisu objedinjeni.

Više na portalu Al Jazeere.

Akos.ba pratite putem aplikacije za Android i društvenih mreža Facebook | Instagram | Twitter.

Top